KulturaMuzykaMaestro u psychiatry - Bedřich Smetana

Maestro u psychiatry – Bedřich Smetana

-

- Advertisment -spot_img

Witold Misztal

Ten artykuł rozpoczyna cykl przedstawiający sylwetki wybitnych kompozytorów różnych epok, których problemy psychiczne doprowadziły do poszukiwania pomocy u psychiatrów i, niestety, niewiele z tych historii kończy się happy endem (chociaż będą i takie!). Nie będzie tu platonowskich rozważań o romantycznym mariażu „geniuszu i szaleństwa”, ale historie z życia wzięte, w których emocje zamienione na dźwięki i dramat choroby psychicznej przeplatają się wzajemnie.

            Bedřich Smetana – ikona czeskiej sceny muzycznej okresu późnego romantyzmu. Kompozytor, dyrygent i pianista. Pomimo, że pochodził z nie zamożnej wielodzietnej rodziny, otrzymał solidne wykształcenie muzyczne (w wieku 6 lat potrafił sprawnie grać na pianinie i skrzypcach). Przyjaciel wybitnych osobistości ówczesnego świata muzycznego: Roberta Schumanna, Franciszka Liszta, Antonina Dvorzaka; jego muzyką zachwycał się Gustav Mahler.

            Oprócz kompozycji kameralnych, Smetana zapadł w pamięć melomanów operami, takimi jak „Sprzedana narzeczona” czy „Libusza”, zdobywając miano twórcy narodowej opery czeskiej (w Polsce czasami nazywany „czeskim Moniuszką”.). Jednak największą popularnością do dziś cieszy się cykl 6 poematów symfonicznych pod wspólnym tytułem „Moja ojczyzna” („Ma Vlast”), które na stałe weszły do kanonu muzyki klasycznej.

            Problemy zdrowotne Smetany, w tym ze strony psychiki, wiąże się powszechnie z zakażeniem kiłą. Nie leczona infekcja objęła w końcu również mózgowie oraz kości czaszki. W połowie 1874 r. kompozytor zaczął doznawać omamów słuchowych oraz całkowicie stracił słuch. Zaczął wycofywać się z życia towarzyskiego i zawodowego, złożył dymisję zajmowanych stanowisk. Kuracje w Pradze i Wurzburgu, finansowane przez arystokratycznych uczniów Smetany i jego przyjaciół w Szwecji, nie dały rezultatów. Maestro, wraz z rodziną, zaszył się w leśniczówce w Jabkenicach – tam całkowicie oddał się komponowaniu, rzadko pokazywał się publicznie; pojawiały się nawet spekulacje, że głuchota kompozytora jest po prostu sprytną mistyfikacją. Choroba jednak postępowała nadal, obok halucynacji pojawiło się myślenie urojeniowe – z powodu nasilenia zaburzeń psychotycznych był w stanie pisać jedynie jedną linijkę partytury dziennie, robiąc to „potajemnie”.

Mimo to udało mu się skomponować w tym czasie kilka dużych dzieł, w tym wspomnianą wcześniej „Moją ojczyznę”, której uroczyste wykonania zamieniały się w manifestacje patriotyczne. Stan psychiczny kompozytora wciąż pogarszał się, zmagał się dodatkowo z depresją, pogłębioną odrzuceniem przez żonę. 22.IV.1884 r. został umieszczony w zakładzie dla umysłowo chorych w Pradze, gdzie po 3 tygodniach zmarł. Jego grób znajduje się na praskim cmentarzu w Wyszehradzie.

Zdjęcia w serwisie: www.stock.chroma.pl, www.123rf.com, archiwa autorów i redakcji

Najnowsze

Światowy Dzień Choroby Afektywnej Dwubiegunowej: młodzi pacjenci z ChAD wciąż czekają na ogólnodostępną farmakoterapię

30 marca obchodzony jest Światowy Dzień Choroby Afektywnej Dwubiegunowej (ChAD), poświęcony pamięci wszystkich chorujących na to zaburzenie. Skuteczność leczenia choroby...

Ruch przeciw depresji

Nie ma wątpliwości, że ruch jest dobrym środkiem służącym zapobieganiu depresji, choć trzeba pamiętać, że tak jak do jej...

Terapia sztuką pozwala zrozumieć własne emocje i nie jest stygmatyzująca

Tempo życia nie spadnie, a wyzwań będzie coraz więcej. Trzeba wprowadzić profilaktykę psychiczną w szkołach wyższych, żeby nauczyć studentów...

Presja edukacyjna

Cezary Żechowski Kiedy w czerwcu kończył się rok szkolny i zbliżały wakacje, miałem poczucie dobrze wykonanego obowiązku. Większość dzieci i...

Urojenia wsteczne – zapomniany termin psychopatologiczny

Ryszard Kujawski | Wojewódzki Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w Świeciu Przeglądając starą prasę psychiatryczną, natknąłem się na artykuł Adama...

Dlaczego psychoterapeuci odrzucają projekt rozporządzenia dotyczący specjalizacji?

Niniejszy tekst zawiera obszerne fragmenty informacji dla mediów przygotowanych we współpracy przez reprezentantów między innymi: Sekcji Naukowej Psychoterapii i...

Na czasie

Starość – wyzwanie dla współczesnej cywilizacji

Tadeusz Parnowski (PTPG, RJP PAN) Zmiany demograficzne i epidemiologiczne w...

O leki i korytarze humanitarne apelują ukraińscy psychiatrzy

Monika Wysocka / PAP Chorującym psychicznie w Ukrainie brakuje leków...
- Advertisement -spot_imgspot_img

Może Cię zainteresować
Rekomendowane