ArchiwalneParadoks słabej płci

Paradoks słabej płci

-

- Advertisment -spot_img

Tomasz Szafrański

Wskaźniki samobójstw w Polsce są bardzo wysokie, a 2/3 samobójstw popełniają mężczyźni w grupie wiekowej pomiędzy 30 a 65 rokiem życia – to jest około 4000 zgonów rocznie. Szczególnie zaznacza się różnica pomiędzy ilością samobójstw u mężczyzn i u kobiet – jest siedmiokrotnie większa.

Od czasu słynnego „Gotland study”, męska depresja jest jednym z wyjaśnień „paradoksu płci” polegającego na tym, że to u kobiet częściej stwierdza się depresję a mężczyźni częściej popełniają samobójstwo.

Prof. Rutz, który był gościem konferencji suicydologicznej w Łodzi w listopadzie 2015, podkreśla konieczność aktywnego rozpoznawania depresji u mężczyzn, do czego może się przyczynić nie tylko zwrócenie uwagi psychiatrów, ale również powtarzające się szkolenia adresowane do lekarzy rodzinnych. Teza jest taka, że depresja mężczyzn może być bardziej zamaskowana, wyrażana w mniej oczywisty sposób lub wręcz manifestująca się uzależnieniem, ryzykowanymi zachowaniami, agresją i właśnie autoagresją. Skala Gotland, którą publikujemy, ma pomóc w identyfikowaniu tej grupy ryzyka.

Czy męska depresja istnieje? Jakie są jej przejawy? Na to pytanie próbują odpowiedzieć profesor Dominika Dudek z Krakowa, współautorka książki o zaburzeniach psychicznych u mężczyzn „Depresja pod krawatem” oraz profesor Jan Chodkiewicz z Łodzi – autor polskiej adaptacji skali Gotland, któremu jednocześnie dziękujemy za zgodę na udostępnienie skali naszym czytelnikom!

Pomocne w szukaniu odpowiedzi na zagadkę paradoksu płci może być też przeanalizowanie danych epidemiologicznych. W Polsce (badanie EZOP 2010) rozpowszechnienie depresji kiedykolwiek w życiu, w populacji osób w wieku 18-64 lata oceniono na 3%, co odpowiada liczbie około 766 tysięcy osób. Łącznie depresję i dystymię dwa razy częściej stwierdzano u kobiet. Znacznie większe odsetki, dochodzące do 40% i już podobne u mężczyzn i kobiet potwierdzało przeżywanie w ciągu ostatnich 30 dni bardzo silnego przygnębienia (w stopniu takim, że „nic nie może podnieść na duchu”) – w tym u około 2-3% osób pojawiało się ono w tym okresie ze znaczną częstością, co z kolei pozwala szacować punktowe rozpowszechnienie depresji na około 1,3%. Z kolei na pytanie w kwestionariuszu CIDI: „Czy kiedykolwiek próbował/a Pan/Pani popełnić samobójstwo, twierdząco odpowiedziało 0,7% mieszkańców Polski (około 94 tysiące osób). W badaniu EZOP osoby cierpiące na „zaburzenia alkoholowe” (nadużywanie i uzależnienie łącznie) – stanowiły 11,9% ( w tym około 2,4% uzależnionych, czyli 3 miliony nadużywających i ponad 600 tysięcy uzależnionych od alkoholu).

Według danych GUS w czasie, w którym prowadzono badanie EZOP w Polsce w 2010 r. wskaźnik samobójstw wynosił 16,5/100.000 (mężczyźni: 29,5, kobiety: 4,2).

Prezentujemy te dane w tabeli wraz z wyliczeniem proporcji mężczyzn do kobiet, którą przedstawiamy także w formie graficznej. Wam, Drodzy Czytelnicy, pozostawiam osąd dotyczący istnienia paradoksu płci…

RozpowszechnienieMężczyźniKobietyProporcja M/K
Depresja i dystymia w ciągu życia*2,30%4,80%0,29
Bardzo często silne przygnębienie (ostatnie 30 dni)*1,28%1,27%1,01
Nadużywanie i uzależnienie od alkoholu*20,50%3,40%6,03
Zachowania samobójcze*0,70%0,70%1,00
Wskaźnik samobójstw na 100.000^29,54,27,02
* Dane z badania EZOP – 2010, ^ Dane GUS za rok 2010

Piśmiennictwo:

  1. Kantorska-Janiec M. Rozpowszechnienie depresji. S: 219-223
  2. Zając J. Rozpowszechnienie zachowań samobójczych. S: 243-247.
  3. Świątkiewicz G. Rozpowszechnienie zaburzeń związanych z alkoholem S: 254-261
  4. Wciórka J. Kondycja zdrowotna. S:130-148.

Wszystkie powyższe w: Kondycja psychiczna mieszkańców Polski: raport z badań „Epidemiologia zaburzeń psychiatrycznych i dostęp do psychiatrycznej opieki zdrowotnej – EZOP Polska” Moskalewicz J, Kiejna A, Wojtyniak B. Instytut Psychiatrii i Neurologii, Warszawa 2012. S:130-148.

20.04.2016

Zdjęcia w serwisie: www.stock.chroma.pl, www.123rf.com, archiwa autorów i redakcji

Najnowsze

Poradnik: „Jak możesz pomóc osobie, która ma skłonności samobójcze”

10 września przypada Dzień Zapobiegania Samobójstwom. Centrum Terapii Dialog przygotowało specjalny poradnik dla osób, które chcą pomagać innym ze...

Psychoedukacyjne Grupy Wsparcia

Ci, którzy chcieliby się dowiedzieć czegoś więcej o swojej chorobie/zaburzeniu oraz tacy, którym z różnych powodów trudno jest zdecydować...

Jak zostać psychiatrą? Studia oczami studentów

Jakub Tercz, Aleksandra Hamny Studia na kierunku lekarskim nie przygotowują do bycia psychiatrą – twierdzą polscy studenci. To byłby dobry...

Trening Interpersonalny – Ryszard Kulik

Jacek Jakubowski | Grupa TROP Problematyka pracy z małymi grupami jest przede wszystkim domeną psychologii. (…) refleksja nad człowiekiem i jego...
- Advertisement -spot_imgspot_img

Asystent zdrowienia – oczekiwania i przygotowanie

Anna Liberadzka Asystenta zdrowienia można określić jako: towarzysza, mediatora, motywatora, pełnomocnika, rzecznika, mentora. Ta nowa rola osób z doświadczeniem kryzysu...

Buka u psychiatry – Łukasz święcicki

Z popularyzacją wiedzy medycznej kłopot jest taki, że każdy w zasadzie czuje się kompetentny, by takową uprawiać. Zawiera to,...

Na czasie

Pielęgniarstwo psychiatryczne – brakujące ogniwo

Janusz Chojnowski             W bardzo bogatym programie jubileuszowego 25. Europejskiego...

O leki i korytarze humanitarne apelują ukraińscy psychiatrzy

Monika Wysocka / PAP Chorującym psychicznie w Ukrainie brakuje leków...
- Advertisement -spot_imgspot_img

Może Cię zainteresować
Rekomendowane